Šta je stručno osposobljavanje
Stručno osposobljavanje je poseban vid edukacije kadrova za rad u sportu koji je uređen Zakonom o sportu (Sl. glasnik RS br. 24/11) i Pravilnikom o nomenklaturi sportskih zanimanja i zvanja u Republici Srbiji (br. 60-00-5/65/2010-03). Iako ne pripada sistemu redovnog formalnog školovanja, poput onog na sportskim fakultetima i strukovnim školama, proces stručnog osposobljavanja omogućava sticanje legitimnih dokumenata (Sertifikata) kojima se ostvaruje pravo na obavljanje velikog broja sportskih zanimanja. Ovaj model sticanja zakonskog prava na rad u sportu, pre svega trenerski rad, namenjen je onim licima koja na bazi dugogodišnjeg iskustva već obavljaju brojne stručne poslove u sportu, ali za to nemaju odgovarajuće „papirnato“ pokriće. Osim njih, stručno osposobljavanje je veoma interesantno za sportiste koji su završili sportsku karijeru, ili su na njenom zalasku, a žele da steknu makar minimalne formalne kvalifikacije i tako na legalan način ostvare pravo na obavljanje stručnih poslova u sportu. Analize pokazuju da u Srbiji danas većina najtrofejnijih trenera nema Diplome stečene u redovnom sistemu školovanja, već da svoje pravo na rad ostvaruju upravo na osnovu Sertifikata stečenih kroz neformalnu edukaciju, putem stručnog ospsosobljavanja.
Pravilnik o nomenklaturi sportskih zanimanja i zvanja Republike Srbije, u zavisnosti od specifičnih sadržaja i obima teorijske i praktične nastave, polaznicima omogućava sticanje različitih zvanja koja su podeljena u nekoliko nivoa, u zavisnosti od fonda časova teorijske i praktične nastave. Prema Zakonu o sportu Republike Srbije (član 27.), bez obzira na nivo, pravo na organizovanje stručnog osposobljavanja imaju isključivo akreditovane visokoškolske institucije u oblasti sporta (fakulteti ili visoke škole). Samo u izuzetnim prilikama, kada zainteresovane Visokoškolske institucije nemaju kompetentan nastavni kadar ili za to nisu zainteresovane, poslove stručnog osposobljavanja mogu delimično realizovati i granski sportski savezi koji su priznati od strane republičkog ministarstva nadležnog za sport, ali i tada uz obaveznu saradnju sa akreditovanom visokoškolskom ustanovom. Nosioci stručnog osposobljavanja, koje je tokom poslednjih godina u zemljama evropske unije postalo dominantan oblik edukacije stručnjaka u sportu, su dakle – visokoškolske ustanove (kakva je i naš tims.). Ove poslove, prema Zakonu, više ne smeju samostalno da organizuju ni Zavodi za sport (bilo republički, bilo pojrajinski), niti bilo koji sportski savez ili organizacija.
Stručno osposobljavanje na tims.-u
Stručnim osposobljavanjem kadrova za rad u sportu bavi se i Fakultet za sport i turizam (tims.) iz Novog Sada koji je visokoškolska institucija akademskih studija akreditovana od strane Republičkog Ministarstva prosvete za školovanje kadrova u sportu (Dozvola za rad broj 106-022-00649/2009-01, od 05. 05. 2010. godine). Osim školovanja stručnjaka akademskog nivoa obrazovanja (nastavnika ili profesora sporta i fizičkog vaspitanja), Statutom Fakulteta predviđeni su i programi za stručno osposobljavanje kadrova koji rade u sportu, u skladu sa članom 27. Zakona o sportu i Pravilnikom o nomenklaturi sportskih zanimanja i zvanja Republike Srbije.
Osim formalnih, Fakultet za sport i turizam poseduje i sve prostorne i kadrovske uslove za realizaciju edukativnih programa. U njoj su angažovani vodeći eksperti iz oblasti teorije i prakse sporta, bilo kao stalno profesori ili kao saradnici. U dosadašnjem radu tims. je ostvario tesnu saradnju sa nizom granskih saveza na polju zajedničkog osposobljavanja kadrova u sportu. Svi programi se realizuju u saradnji sa granskim savezima i usklađeni su sa potrebama sportske prakse. Edukaciju sprovode vrhunski stručnjaci potvrđeni u teoriji i praksi.
Polaznik koji uspešno savlada program stručnog osposobljavanja stiče odgovarajuće zvanje usklađeno sa Zakonom i Nomenklaturom zanimanja i zvanja. Najviše je programa za sticanje zvanja Instruktor i Operativni trener (stiču se kroz 240 sati teorijske i praktične nastave), pri čemu je u stečenom sertifikatu precizno definisana sportska grana na koju se on odnosi. Fakultet u ovom trenutku nudi osposobljavanje za sledeće oblasti sporta i rekreacije:
Fudbal
Odbojka
Rukomet
Košarka
Plivanje
Stoni tenis
Fitnes (grupni i personalni)
Ples (latino, standard, moderni)
Atletika
Karate i drugi borilački sportovi
Sinhrono plivanje
... i drugi sportovi za koje postoji interesovanje na tržištu
Osim za sticanje zvanja operativni trener (ili instruktor) u pojedinim oblastima, na tims.-u se organizuje i nastava za stizanje zvanja Operativni menadžer u sportu.
Rokovi, prijave, raspored, grupe, cene
Konkurs za zainteresovane kandidate je stalno otvoren. Sa nastavom se kreće kada se prikupi dovoljan broj kandidata neophodnih za formiranje optimalne grupe.
Nastava se, po pravilu, održava petkom i subotom prema rasporedu koji se usklađuje sa strukturom grupe i vrstom sportovima koji su zastupljeni. Prijave se mogu podnositi pojedinačno ili organizovano preko nadležnog republičkog ili pokrajinskog sportskog saveza. Kada se upis vrši organizovano preko granskih saveza, moguće je ostvariti posebne grupe i postići niže cene nastave.
Kompletna cena stručnog osposobljavanja je različita od sporta do sporta zbog različitih uslova za realizovanje praktične nastave i deficita stručnog kadra u pojedinim sportskim granama. Nastava je podeljena na: opštestručne iužestručne predmete. Fakultet samostalno realizuje teorijsku nastavu, konsultacije i ispite iz užestručnih predmeta (ukupan fond 96 časova) i za to naplaćuje fiksni iznos od 175 € (u dinarskoj protivvrednosti po srednjem kursu NBS na dan uplate). Fakultet realizuje i kompletnu nastavu, konsultacije i ispite iz užestručnih predmeta (144 časa), ali samo za sportove za koje ima dovoljan broj kompetentnih stručnjaka (fitnes, plivanje, stoni-tenis, tenis, rvanje, karate, rukomet, fudbal, košarka, odbojka, ples i menadžment). Ovaj deo nastave fakultet naplaćuje dodatnih 215 €. To praktično znači da u sportovima za koje Fakultet ima ptpunu kadrovsku i organizacionu pokrivenost kompletna cenaiznosi 390 €, a uključuje teorijsku i praktičnu nastavu, konsultacije, ispite, vođenje evidencije koju je propisalo Ministarstvo sporta i izdavanje sertifikata.
Kada se osposobljavanje organizuje u saradnji sa granskim savezima, a to se događa kada fakultet nema dovoljno kompetentne stručnjake (na primer za strljaštvo, jedrenje, skijanje na vodi, biatlon, sinhrono plivanje, biciklizam, moderne plesove i sl.) nastavu iz užestručnih predmeta, pre svega praktičnu nastavu, organizuje granski savez uz obavezno mentorstvo Fakulteta. U zavisnosti od materijalnih troškova i specifičnosti organizovanja praktične nastave, cena osposobljavanja varira od sporta do sporta.
Da bi se neko samostalno prijavio i otpočeo sa stručnim osposobljavanjem na tims.-u neophodno je, dakle, da na račun Fakulteta uplati 175 € što predstavlja pokriće za troškove realizacije opštestručnih predmeta, a ujedno je i prva rata.Visina druge rate, tj. cena preostalih časova iz užestručnih predmeta je specifična za svaku sportsku granu i definiše se prilikom pojedinačnog upisa ili prilikom sklapanja ugovora između granskog sportskog saveza i tims.-a.
|
